CHIM QUỐC: TIẾNG KÊU QUEN THUỘC Ở LÀNG QUÊ VIỆT NGÀY XƯA

“Mỗi khi nhớ về làng quê Việt ngày xưa, chúng ta không thể quên được tiếng chim quốc kêu vào lúc bình minh và chạng vạng tối.

Chim quốc là một loài chim nước trong họ Gà nước. Chim quốc còn gọi chim quắc. Quốc hay quắc đều mô phỏng theo tiếng kêu của loài chim mà thành tên. Những câu chuyện khác nhau về chim quốc được lưu truyền rộng rãi trong dân gian.

Chim quốc ưa sống nơi cồn cây bụi cỏ, hoang vắng rậm rạp. Từ lúc chim quốc ra khỏi tổ kiếm ăn cho đến khi quay về nó đều lặng lẽ và rất thận trọng. Lúc đi kiếm ăn, màu lông quốc lẩn vào màu cây cỏ, chốc chốc nó lại giương cao cổ cò lên để nghe ngóng, xem xét động tĩnh.

Chim quốc có cái mỏ sắc nhọn, cái cổ dài cò hương, cặp giò cao kều, nhưng đôi cánh lại ngắn, yếu. Cho nên, nó không thể bay cao, bay xa như các giống chim khác mà chỉ bay thấp tà tà, từng đoạn ngắn tựa con chim nhỏ mới học chuyền. Khác với các loài chim ở chỗ nó không hề biết  đậu cành cây, dẫu là cành thấp.

tải xuống (2)
                       Chim quốc

Năm nào cũng vậy, bắt đầu cuối xuân chuyển sang hè, chim quốc kêu ra rả suốt ngày, văng vẳng cả đêm. Nhất là lúc canh khuya, thanh vắng tiếng quốc kêu nghe thật ai oán não nùng. Đó là mùa yêu đương của quốc

Người Việt, Mường, Thái đều quan niệm chim cuốc là loài chim có hại cho nhà nông, cho nên, nhiều nơi có lệ đầu năm làng mở hội săn chim cuốc với ý nghĩa cầu mong mùa màng không bị chim chóc phá hoại, cũng là nhắc nhở mọi người, mọi nhà chú ý đánh trừ chim cuốc. Lợi dụng điểm yếu của cuốc là bay thấp và ngắn, mùa gieo mạ, cuốc mò ra ăn mạ, người ta đuổi cuốc chạy về phía đồng trống. Chỉ cần hai người đón hai đầu, cuốc bay được vài đoạn, mỏi cánh dừng lại, khó tránh khỏi bị tóm cổ.

Bẫy quốc càng to rộng càng tốt. Bẫy quốc đáy phẳng, thành và mái uốn khum khum hình vòm cuốn, đầu này bịt kín, đầu kia mở cửa. Cánh cửa khi mở nằm ép xuống đất thành mặt phẳng nối liền với đáy. Bề dài bẫy chừng 0,8m, chiều cao và rộng khoảng 0,3m. Đan bằng tre hoặc nứa. Nan nhỏ, mỏng để giữ độ thưa, thoáng. Nhưng lỗ đan chỉ đút vừa quả trứng gà hoặc trứng vịt. Lỗ to hơn dễ bị quốc chui qua. Một cái cần bằng tre cắm giữa bẫy, đầu ngọn cần buộc sợi dây vít cong xuống cửa. Người nông dân phải ngâm thóc nảy mầm như mạ, bỏ vào mảnh lá chuối để giữa bẫy. Đặt bẫy ở nơi quốc hay qua lại kiếm mồi hoặc ngay chỗ cửa ngõ quốc thường ra vào. Chung quanh cắm lơ thơ vài cành lá tươi cho có vẻ tự nhiên.

Chim quốc có bộ lông đẹp, lưng nâu, bụng trắng, đít đỏ, có thể nuôi cuốc làm chim cảnh. Tuy nhiên, cuốc chỉ đẹp khi ở thiên nhiên. Mặc dù, chim quốc ăn mạ nhưng đồng thời nó cũng ăn cả côn trùng phá hại mùa màng.

Trứng quốc lớn hơn trứng chim cút, màu xanh lơ, lấm tấm chấm hoa nâu, vì thế loại quả chuối tiêu chín kỹ lấm tấm chấm hoa nâu, gọi là “chuối trứng cuốc”. Mỗi ổ trứng quốc chừng 6 – 8 quả. Cũng như gà, quốc non nở ra biết đứng ngay trên những cái chân cao kều, bé tý xíu, toàn thân đều một màu xám xám, đen đen. Số lượng quốc con sống được đến khi trưởng thành rất ít. Bởi vậy, họ hàng nhà quốc phát triển rất chậm.

Ngày nay, đồng ruộng đâu đâu cũng đã được quy hoạch khiến cho loài quốc không còn nơi sinh sống. đồng thời những loại thuốc trừ sâu, thuốc triệt sản đã giết chết không ít chim quốc. Giờ đây, khi về quê chúng ta không còn được nghe tiếng chim quốc nữa!.

Tuy chúng ta không còn thấy chim quốc ở ngoài ruộng nữa nhưng trong những năm gần đây đã có rất nhiều người nuôi quốc để chơi.

Bình Luận

Your email address will not be published. Required fields are marked *